Terug naar overzicht

‘Men neme 2 eetlepels psychologie’

Wenda Kielstra, 12 februari 2016

Als kind kreeg ik van mijn vader een blauwe fles van hard, ondoorzichtig plastic mee naar school. Deze fles was altijd gevuld met fruit limonade die ik tijdens de pauze leeg dronk. Op een dag was de limonade op en had mijn vader, buiten mijn weten om, de fles gevuld met chocolademelk. Toen ik mijn eerste slok nam vond ik de drank zo vies dat ik het heb uitgespuugd over het mooie, witte shirt van het meisje dat naast mij zat. Normaal gesproken hield ik wel van chocomelk, maar omdat ik het idee had dat dit bedorven limonade was kon ik het niet binnen houden.
 



Een ander leuk voorbeeld is een fragment uit expeditie robinson waarbij K1 vechter Remy Bonjasky mee doet aan de eetproef. Voordat hij hierbij aan de beurt is kijkt hij toe andere deelnemers de ene na de andere smerige maaltijd naar binnen moeten werken. Op het moment dat Remy zijn maaltijd krijgt ligt daar een heerlijke hamburger voor hem klaar. Alhoewel er meerdere malen wordt gezegd dat het een gewone hamburger is krijgt hij het niet uit zijn hoofd gezet dat de hamburger misschien wel is samengesteld uit wormen of andere insecten. Na een paar happen begint hij te kokhalzen en halverwege besluit hij dat hij de hamburger niet naar binnen krijgt. De andere deelnemers kijken vol ongeloof toe hoe hij deze luxe afslaat.

Smaakmakers

Uit deze voorbeelden blijkt dat de verwachting over eten en drinken van grote invloed is over de smaak die wordt ervaren. Het is dan ook niet voor niets dat bij restaurants vaak afstekende kleuren in gerechten worden gebruikt zodat de pièce de résistance van het gerecht meer naar voren komt. Bij Consumatics zagen wij met eigen ogen een soortgelijk fenomeen tijdens het zorgonderzoek van 2014. Voor dit onderzoek werd in zorgtehuizen de presentatie van koude en warme dranken opgefleurd waarbij de deelnemers het moment van het drinken van deze dranken als 7% gezelliger ervaarden.

Een onderzoek uit 2013 van Kathleen D. Vohs en haar collega’s toonde aan dat het uitvoeren van rituelen voor het eten, de smaak positief beinvloedt. Zo toonden zij aan dat chocolade die je zelf uit de verpakking haalt en in stukjes breekt alvorens hem op te eten beter smaakt dan chocolade die je kant en klaar voorgeschoteld krijgt. Bidden voor het eten had hetzelfde effect. Het lijkt er op dat hoe meer je betrokken bent bij je maaltijd, hoe beter deze smaakt. Dit zou ook kunnen verklaren waarom zoveel mensen een foto van hun maaltijd op Instagram plaatsen voor het eten.


Charles Spence is een vooraanstaand onderzoeker als het aankomt op het effect van geluid op de smaak van eten. Hij toonde aan dat oude chips als vers konden worden ervaren als het krakende geluid van de brekende chips werd versterkt. Ook liet hij zien dat het eten van schaaldieren als smaakvoller werd ervaren als het geluid van de oceaan op de achtergrond werd afgespeeld. Dit heeft uiteindelijk de inspiratie gevormd voor het gerecht ‘Sound of the Sea’ van 3 sterren chef Heston Blumenthal. Hierbij wordt een schaaldier gerecht gepresenteerd dat er uitziet als een stukje strand, maar waarbij alles op het bord eetbaar is. Tijdens het eten van het gerecht luister je naar geluiden van de zee.

Je brein doet mee

Het laatste onderzoek waar ik over wil vertellen is een onderzoek van de Stanford universiteit uit 2008. Dit onderzoek laat zien dat mensen dezelfde wijn als lekkerder beoordelen wanneer er wordt gezegd dat deze 90 dollar is in plaats van 10 dollar. In het licht van de bovenstaande informatie is dit natuurlijk niet meer verrassend. Wat dit onderzoek echter bijzonder maakt is het feit dat er tijdens het nuttigen van de dure wijn meer dopamine vrijkomt in de hersenen, zo bleek uit de fMRI scans. Dit betekent dat mensen niet alleen denken dat de wijn lekkerder is, maar hem daadwerkelijk lekkerder vinden.

Al deze voorbeelden hebben vanuit marketing oogpunt enorme implicaties voor restaurants en andere bedrijven waar voedsel verkocht wordt. Maar mocht je een keer risotto voor je vrienden of famillie koken zet er dan vooral ook een traditoneel Italiaanse playlist bij op.